خسارت کسب وکارهای آنلاین ، قطع یا اختلال گسترده اینترنت در هفتههای اخیر، یکی از پرهزینهترین شوکها را به بدنه اقتصاد دیجیتال کشور وارد کرد. شوکی که نهتنها کسبوکارهای نوپا، بلکه شرکتهای بالغ، دانشبنیان و حتی اپراتورها را نیز درگیر خسارتهای مستقیم و عدمالنفع سنگین کرد .هر روز قطعی اینترنت ضرری بیش از 5 هزار میلیارد تومان را بار آورده است و به طور کلی در خسارت ما بین 40 الی 100 هزار میلیارد تومان را در پی داشته است .
در واکنش به اختلال گسترده اینترنت، دولت با محوریت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری و با همکاری صندوق نوآوری و شکوفایی، بستهای هشتمرحلهای برای جبران بخشی از این خسارات تدوین کرده است.
آنچه این بسته را از اطلاعیههای کلیشهای متمایز میکند، تنوع ابزارهای حمایتی و تلاش برای پوشش همزمان «جبران خسارت گذشته» و «تقویت تابآوری آینده» کسبوکارهاست.
موارد قانونی جبران خسارت کسب وکارهای آنلاین
با توجه به اصل ۴۰ قانون اساسی که بر منع ورود ضرر از سوی تصمیمات حاکمیتی تأکید دارد و نیز ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی که جبران خسارتهای واردشده به فعالیتهای تجاری اشخاص را بهعنوان یک مبنای حقوقی مطرح میکند. محدودسازی یا قطع اینترنت در صورت ایجاد اختلال جدی در فعالیت کسبوکارهای آنلاین، دولت را در موقعیت پاسخگویی نسبت به آثار منفی این تصمیمات قرار میدهد. این رویکرد حقوقی نشان میدهد که تصمیمات اجرایی نباید بهگونهای باشد که زیان نامتعارف و یکطرفه به فعالان اقتصادی وارد کند.
از سوی دیگر، بر اساس قانون بهبود مستمر محیط کسبوکار، دولت موظف است پیش از اعمال تصمیمات محدودکننده، آثار آن بر فعالیتهای اقتصادی را در نظر بگیرد و برای کاهش پیامدهای منفی آن راهکار ارائه دهد. در همین چارچوب، طراحی و اجرای بستههای حمایتی دولت برای جبران بخشی از خسارتهای واردشده به کسبوکارهای آسیبدیده از قطع یا محدودسازی اینترنت، یک اقدام منطقی و مبتنی بر مبانی قانونی موجود به شمار میآید . و میتواند به حفظ پایداری فعالیتهای اقتصادی کمک کند
حمایت دولت
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در این خصوص اذعان داشتند که : در مواردی که سرویس اینترنت کاربران به دلایل خارج از اختیار آنان دچار قطعی یا اختلال طولانیمدت میشود، جبران این مدت و تمدید سرویس، از حقوق مسلم مردم محسوب میشود.
همچنین در گفت گوی دیگر درباره جبران خسارت کسبوکارهای آنلاین در ایام قطعی اینترنت گفت: ما با کسبوکارها در تعامل نزدیک هستیم که برآورد قطعی و دقیقی به تفکیک از حوزههای مختلف داشته باشیم . همچنین سلسله نشستها و جلساتی با صندوق نوآوری و شکوفایی داشتیم تا بخشی از خسارات را جبران کنیم و امیدواریم ترتیبات اجرایی آن در هفته پیش رو نهایی شود.
بسته های حمایتی دولت
همچنین معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور : دولت برای این گروه ها ۸ بسته حمایتی تدوین کرده است. که البته در سایت صندوق نوآوری و شکوفایی این بسته ها صرفا برای شرکت ها دانش بنیان در نظر گرفته شده اند .
بسته اول – ارتقای کیفیت محصولات
در این مرحله، حمایتها به سمت افزایش کیفیت فنی، امنیتی و رقابتی محصولات دیجیتال سوق داده شده است.رویکرد این بسته، صرفاً جبران خسارت نیست، بلکه افزایش توان رقابت داخلی و منطقهای شرکتهاست.
این برنامه با هدف ارتقاء کیفیت محصولات دانشبنیان دارای گواهی تایید کیفی از مراجع ذیصلاح جهت توسعه بازار محصولات دانشبنیان طراحی و تدوین شده است. دوره اجرا، تنفس و بازپرداخت تسهیلات این بسته، متناسب با نیاز طرح و مجموعاً حداکثر 24 ماه خواهد بود.
بسته دوم – افزایش ظرفیت تولید
این بسته، ناظر بر توسعه ظرفیت تولید شرکتهای دانشبنیان است؛ بهویژه شرکتهایی که به دلیل اختلالات زیرساختی، از برنامههای توسعهای خود بازماندهاند.
این برنامه با هدف تامین هزینههای سرمایه در گردش مورد نیاز جهت رشد تولید و فروش محصولاتدانشبنیان طراحی و تدوین شده است. دوره تنفس و بازپرداخت تسهیلات این بسته، حداکثر 12 ماه خواهد بود.
بسته سوم -تأمین سرمایه در گردش
بخش قابل توجهی از شرکتهای اقتصاد دیجیتال، در زمره شرکتهای دانشبنیان قرار میگیرند. این بسته با هدف تزریق سرمایه در گردش طراحی شده تا وقفه ایجادشده در چرخه نقدینگی این شرکتها جبران شود؛ موضوعی که مستقیماً با بقا و اشتغال مرتبط است.
این برنامه با هدف جبران کسری نقدینگی ناشی از تغییرات نرخ ارز جهت تثبیت تولید و فروش محصولات دانشبنیان طراحی و تدوین شده است. دوره تنفس و بازپرداخت تسهیلات این بسته، حداکثر 12 ماه خواهد بود.
بسته چهارم -حمایت از صادرات محصولات دانشبنیان
با توجه به ارزبری پایین و ارزش افزوده بالای محصولات دیجیتال، دولت در این بسته، ابزارهای حمایتی ویژهای برای توسعه صادرات در نظر گرفته است.این برنامه با هدف تامین هزینههای سرمایه در گردش مورد نیاز جهت صادرات محصولات دانشبنیان طراحی و تدوین شده است. دوره تنفس و بازپرداخت تسهیلات این بسته، حداکثر 12 ماه خواهد بود.
بسته پنجم -حمایت ویژه از شرکتهای نوپا
شرکتهایی که تاکنون بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم از تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی استفاده نکردهاند. میتوانند از تسهیلاتی تا سقف ۵۰٪ فروش سال قبل و حداکثر ۲ میلیارد تومان بهرهمند شوند.این بسته، عملاً یک «نقطه ورود» برای استارتاپهایی است که پیش از این خارج از دایره حمایت بودهاند.
این برنامه با هدف تامین هزینههای سرمایه در گردش مورد نیاز جهت تقویت، رشد فروش و ورود به بازار شرکتهای دانشبنیان نوپا از طریق تسهیلات «رشد سرمایهگذاری و تولید شرکتهای نوپا» طراحی و تدوین شده است. دوره تنفس و بازپرداخت تسهیلات این بسته، حداکثر 24 ماه خواهد بود.
بسته ششم –تولید محصولات راهبردی جدید
در این بسته، حمایتها خسارت کسب وکارهای آنلاین معطوف به طراحی و تولید محصولات جدیدی است که نقش راهبردی در اقتصاد دیجیتال و امنیت فناوری کشور دارند.این برنامه با هدف تامین هزینههای زیرساختی مورد نیاز جهت ارتقاء محصولات دانشبنیان به محصولات جدید راهبردی طراحی و تدوین شده است. دوره اجرا، تنفس و بازپرداخت تسهیلات این بسته، متناسب با نیاز طرح حداکثر 24 ماه خواهد بود.
بسته هفتم – جبران خسارت ناشی از قطع اینترنت
این برنامه با هدف جبران کاهش نقدینگی شرکتهای دانشبنیانِ آسیبدیده از اختلالات اینترنت طراحی و تدوین شده است. دوره تنفس و بازپرداخت تسهیلات این بسته، حداکثر 12 ماه خواهد بود.
این بسته بهطور خاص ناظر بر کسبوکارهای فعال در حوزه اقتصاد دیجیتال بومی است که بهصورت مستقیم از اختلال یا قطع اینترنت متضرر شدهاند. مبنای این حمایت، پذیرش اصل «عدمالنفع» بهعنوان یک خسارت قابل شناسایی است. موضوعی که از منظر حقوق عمومی و حقوق مصرفکننده نیز قابل دفاع است.
بسته هشتم – تشکیل کنسرسیومهای صادراتی
تمرکز این بسته بر صادرات سبد محصول از طریق کنسرسیومهای دانشبنیان است. مدلی که ریسک را کاهش داده و قدرت چانهزنی بینالمللی را افزایش میدهد.
تحلیل حقوقی خسارت کسب وکارهای آنلاین
اظهارات وزیر ارتباطات و مسئولان درباره حق جبران مدت قطعی سرویس، نشاندهنده پذیرش اصل «مسئولیت حاکمیتی در اختلالات فراگیر» است.از منظر حقوق مصرفکننده و حتی حقوق اداری، تمدید سرویس یا جبران خسارت، نه لطف بلکه حق مکتسب کاربران تلقی میشود.
مجوز نصر
کسب و کار های نوین و فناور در حوزه ی ارتباطات الکترونیک و نرم افزار می توانند با دریافت مجوز نظام صنفی رایانه ای استان خود در زمان قطع سراسری اینترنت درخواست اینتنرنت آزاد را داشته باشند .
سازمان نظام صنفی و اتاق بازرگانی جزو اولین مراکزی بودند که از اینترنت آزاد بهره مند شدند . همچنین به گزارش روابط عمومی سازمان نظام صنفی رایانه ای بسته پیشنهادی برای حمایت از اقتصاد دیجیتال در شرایط قطعی اینترنت شامل ۱۰ پیشنهاد است .که این پیشنهادها که در یک بسته حمایتی تنظیم شدهاند. ناظر بر مشکلات عملیاتی شرکتها فعال در حوزه و بر ضرورت اقدام سریع برای حفظ پایداری اقتصاد دیجیتال کشور تأکید دارند.
راهنمای اقدام جبران خسارت کسب وکارهای آنلاین
روز چهارشنبه 8 تا شنبه 18 بهمن 1404 از طریق سامانه غزال صندوق نوآوری و شکوفایی سامانه «غزال» درخواست خود را برای دریافت این تسهیلات ثبت کنند.متقاضیان میتوانند با مراجعه به متعلق به صندوق نوآوری و شکوفایی، بسته حمایتی متناسب با شرایط خود را انتخاب و درخواست را ثبت کنند. هر بسته دارای آییننامه اجرایی مستقل است.
همچنین در سایت صندوق نوآوری و شکوفایی می توانند به بررسی کامل تر 8 بسته ی حمایتی دولت بپردازند .
جمعبندی
هرچند خسارتهای ناشی از قطعی اینترنت، ارقام چندهمتی و بعضاً جبرانناپذیر بودهاند. اما بسته ۸ مرحلهای دولت را میتوان اولین تلاش ساختاریافته برای پذیرش و ترمیم این آسیبها دانست. تلاشی که در صورت اجرای شفاف و سریع، میتواند بخشی از اعتماد ازدسترفته فعالان اقتصاد دیجیتال را بازگرداند.
همچنین شرکتهای فعال در این حوزه با دریافت مجوز های اعم از نصر و تاییده های دانش بنیان می توانند از حمایت ها بیشتری برخوردار شوند .
برای اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما تماس بگیرید
