۷ نکته مهم برای راه اندازی صرافی در ایران
همه ما امروز نام صرافی را بیشتر به صرافی های ارز دیجیتال می شناسیم
اما صرافی ها به عنوان یک نهاد غیربانکی که تحت نظارت بانک مرکزی فعالیت میکنند به عنوان نهاد اصلی برای داد و ستد ارز و حواله آن و همچنین خرید و فروش سکه های بانکی می باشند.
دستورالعمل تاسیس و فعالیت صرافی های ارز دیجیتال هم در سال گذشته توسط بانک مرکزی ابلاغ شد اما همچنان در پیچ و خم اجرا باقی مانده است اما صرافی های خرید و فروش ارز که از سال ها قبل درحال فعالیت بوده و متولی حوزه ارز فیات در کشور دارای مقررات ویژه ای بوده که هر چند سال توسط بانک مرکزی بازبینی می شود این مقاله براساس آخرین نسخه دستورالعمل ناظر برتاسیس ، فعالیت و نظارت صرافی ها مصوب ۱۴۰۲ تهیه شده است .
۱-تاسیس شرکت تضامنی یا سهامی ؟
صرافی ها باید به عنوان شرکت تضامنی فعالیت کنند اما در آخرین اصلاحات مربوط به مقررات تاسیس و نظارت بر فعالیت صرافی ها امکان فعالیت صرافی در قالب شرکت سهامی نیز فراهم شده است .
اما این امکان فقط برای موسسات اعتباری فراهم شده است یعنی اگر چند نفر شخص حقیقی قصد تاسیس صرافی را داشته باشند صرفا باید از طریق تاسیس شرکت تضامنی دست به این کار بزنند.
پس تاسیس شرکت سهامی برای اشخاص حقیقی ممکن نیست و بانک ها و موسسات اعتباری که مجوز خود را از بانک مرکزی اخذ نموده باشند میتوانند شرکت تضامنی تاسیس نمایند.
در شرکت سهامی سهامداران صرفا به میزان آورده خود درمقابلدیون و تعهدات شرکت مسئولیت دارند اما در شرکت تضامنی مسئولیت شرکا در مقابل دیون شرکت به اشخاص ثالث محدودیتی ندارد.
۲-دسته بندی صرافی ها
در حال حاضر دو دسته صرافی وجود دارد صرافی نوع اول و نوع دوم
صرافی نوع اول فقط اجازه خرید و فروش نقدی ارز و سکه را دارند
صرافی نوع دوم علاوه بر خرید و فروش نقدی سکه و ارز میتوانند حوالجات ارزی صادر کنند و خدمات انتقال ارز به صورت برون مرزی را به عمل بیاورند.
در واقع صرافی نوع دوم در سه سطح فعالیت دارند :
سطح اول : انجام فعاليت خريد و فروش نقدي ارز و مسكوك از زمان شروع به فعاليت صرافي؛
سطح دوم : انجام فعاليت هاي خريد و فروش نقدي ارز و مسكوك و صدور حواله هاي ارزي تا سقف مقرر ؛
سطح سوم : انجام فعاليت هاي خريد و فروش نقدي ارز و مسكوك و صدور حواله هاي ارزي تا سقف مقرر و ارايه خدمات ارزي برون مرزي.
۳-تاسیس شعبه
برخلاف تصور صرافی های تضامنی مانند بانک ها و موسسات اعتباری امکان تاسیس شعبه یا باجه ندارند !
البته این ممنوعیت دارای یک استثنا است و آن هم خود موسسات اعتباری اند که در قالب شرکت سهامی خاص شرکت صرافی را راه انداخته اند!
بنابراین شرکت های صرافی سهامی امکان تاسیس باجه و شعبه را دارند که البته برای تاسیس هر شعبه باید ۷۵ درصد سرمایه مورد نیاز جهت راه اندازی یک صرافی مستقل در همان شهر را تامین کنند و حداقل ۵ سال از زمان فعالیت شعبه اصلی سپری شده باشد !
۴-سرمایه ثبتی
سرمایه ثبتی شرکت های صرافی براساس محل فعالیت و دسته بندی صرافی متفاوت است !
صرافی نوع یک :
حداقل مبلغ سرمايه به منظور تأسيس و فعاليت صرافي تضامني و صـرافي وابسـته بـه مؤسسات اعتباري در استان تهران و شهرهاي بزرگ (اصفهان، اهـواز، تبريـز، شـيراز، کرج، مشهد، قم و اروميه) مبلغ ۲۵ میلیارد تومان و در سـاير شـهرها مبلـغ ۱۳ میلیارد تومان تعيين است که لازم است قبل از ثبـت صـرافي تمامـاً بـه صورت نقدي نزد يکي از مؤسسات اعتباري توديع گردد!
صرافی نوع دو:
صرافي نوع دوم با سطح فعاليت اول و دوم: مبلغ ۱۰۰ میلیارد تومان
صرافي نوع دوم با سطح فعاليت سوم: مبلع ۲۰۰ میلیارد تومان
البته که این سرمایه هم باید از منشا مشروع و قابل احراز تامین بشه وگرنه نه تنها مجوزی صادر نمیشه بلکه ممکن است برای پولشویی تشکیل پرونده بشود.
۵-صلاحیت سهامداران و مدیران
سهامداران و مدیران صرافی باید مسلمان یا جز اقلیت های دینی مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران باشند.
هیچ سهامدار و اعضای هیات مدیره ای نمیتواند زیر ۲۵ سال باشد و مدیرعامل هم نمیتواند زیر ۳۰ سال و بالای ۷۰ سال باشد.
مدیران و سهامداران نباید بدهی قطعی و چک برگشتی داشته باشند و صلاحیت حرفه آنها باید تایید شده باشد
اشخاص حقوقي بايد در شمول شركت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و يا بازارهاي اول و يا دوم شركت فرابورس ايران باشد؛
اشخاص حقوقي بايد فاقد زيان انباشته بوده و عملكرد آن براي 3 سال منتهي به زمان تقاضاي تأسيس صرافي سودآور باشد؛
مدیرعامل و اعضای هیات مدیره و سهامداران نمیتوانند همزمان در دو صرافی سهامدار یا مدیر باشند.
حتی وجود سابقه عضویت در هیات مدیره یا ترکیب سهامداری یک صرافی که در دو سال اخیر پروانه اش باطل شده جز محدودیت هاست.
علاوه بر این ها مدیرعامل باید لیسانس مدیریت، حقوق، حسابداری و یا اقتصاد داشته باشد و ۵ سال سابقه کار در نهاد های بانکی و اعتباری داشته باشد و گواهی مهارت هم از بانک مرکزی اخذ کرده باشد و در نهایت از مصاحبه کمیته تخصصی هم سربلند بیرون امده باشد.
البته همه مدیران از مراجع امنیتی برای تعیین صلاحیت سوپیشینه و امنیتی استعلام خواهند شد.
۶-مکان فعالیت
مکان فعالیت صرافی باید متعلق به خود صرافی باشد و یک مکان دائمی باشد بنابراین مکان استیجاری را نمیتوان برای فعالیت صرافی انتخاب کرد و مالکیت ملک بعد از تاسیس باید مالکیت به شرکت صرافی منتقل بشود
البته در خصوص مکان امکان مالکیت سرقفلی هم وجود دارد یعنی بدون داشتن مالکیت ملک و با داشتن سرقفلی هم میتوان درخواست تاسیس داد.
نکته مهم تر اینکه بعد از تاسیس میتوان مالکیت ملک را به عنوان سرمایه ثبتی درافزایش سرمایه شرکت ثبت کرد.
اما صرافی های تازه تاسیس نمیتوانند ملک را به عنوان بخشی از سرمایه اولیه معرفی کنند هرچند این مساله در خصوص صرافی های قدیمی بلااشکال است.
۷- اجازه تاسیس و فعالیت
در صورت تکمیل بودن مدارک یک اجازه نامه برای تاسیس شرکت صادر میشود و مدت اعتبار اجازه نامه تأسيس، حداكثر شش ماه پس از صدور است. اجازه نامه تأسيس صرافي صرفاً به منظور انجام امور ثبتي صادر مي شود و شروع به فعاليت صرافي منوط به كسب اجازه نامه فعاليت بر اساس نوع صرافي از بانك مركزي است.
پس از تاسیس صرافي موظف است حداكثر ظرف يك سال از تاريخ ثبت، نسبت به أخذ اجازه نامه فعاليت از بانك مركزي اقدام نمايد.
در صورت عدم اقدام ظرف این مدت کل اجازه نامه ها کان لم یکن و بی اعتبار می شوند و باید کل مسیر را از ابتدا طی کرد.
اجازه نامه فعاليت كه بر اساس نوع صرافي صادر مي گردد، براي بار اوّل با مدت اعتبار دو سال صادر و اعطا مي گردد و براي دفعات بعد و در صورت تأييد عملكرد صرافي توسط بانك مركزي و تكميل مدارك و مستندات لازم، با مدت اعتبار حداكثر پنج سال قابل تمديد مي باشد.
البته که در خصوص صرافي نوع اول تضامني، در صورت سپري شدن حداقل پنج سال از شروع فعاليت صرافي در قالب صرافي نوع اول، تاييد عملكرد صرافي از سوي بانك مركزي در چارچوب ضوابط مربوطه، افزايش سرمايه به ميزان مورد نياز و تطبيق آن با شرايط و الزامات تعيين شده در دستورالعمل در خصوص صرافي نوع دوم، ارتقاء مجوز به صرافي نوع دوم امكان پذير مي باشد.
صرافي برای شروع فعالیت موظف به ارايه ضمانت نامه بانكي بدون قيد و شرط حسن انجام تعهد يا گواهي مسدودي حساب سپرده بانكي به نفع بانك مركزي در قبال دستورات نظارتي بانك مركزي، به ميزان حداقل 50 درصد آخرين سرمايه ثبتي صرافي مي باشند.
این نکته هم مهمه که وجه ضمانت نامه مذكور يا گواهي مسدودي حساب سپرده بانكي در قبال خسارات وارده به مشتريان صرافي يا بدهي صرافي به اشخاص ثالث قابل مطالبه و توقيف نمي باشد و هرگونه اختلافات و دعاوي احتمالي صرافي با مشتريان و اشخاص ثالث تابع قوانين و مقررات مربوط است و هيچگونه مسئوليتي از اين بابت متوجه بانك مركزي نمي باشد.
برای اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما تماس بگیرید
